Thi công lắp đặt hệ thống phòng cháy chữa cháy cần được triển khai sát với phương án thiết kế và điều kiện thực tế của công trình. Vậy quy trình lắp đặt hệ thống PCCC gồm những bước nào? Chủ đầu tư cần lưu ý gì để hệ thống đạt yêu cầu?
Khung pháp lý phải nắm trước khi thi công lắp đặt hệ thống phòng cháy chữa cháy
Trước khi thi công lắp đặt hệ thống phòng cháy chữa cháy, chủ đầu tư và nhà thầu cần rà soát các nhóm nội dung chính:
- Văn bản pháp luật: Luật PCCC và CNCH 2024, Nghị định 105/2025/NĐ-CP, Nghị định 106/2025/NĐ-CP và Nghị định 347/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 15/09/2026, sửa đổi, bổ sung một số quy định liên quan đến PCCC và CNCH.
- Quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật: Đối chiếu các quy định phù hợp với từng loại công trình và hệ thống, tiêu biểu như QCVN 06:2022/BXD, TCVN 3890:2023 cùng các tiêu chuẩn về hệ thống báo cháy, chữa cháy và những hạng mục PCCC liên quan.
- Hồ sơ và thủ tục trước thi công: Xác định đầy đủ các thủ tục PCCC cần thực hiện trước khi đưa công trình vào thi công. Với công trình thuộc diện phải thẩm định thiết kế, bản vẽ triển khai cần thống nhất với phương án đã được thẩm định và làm cơ sở cho các bước tiếp theo.
- Điều kiện của nhà thầu: Đơn vị thi công hệ thống phòng cháy chữa cháy phải đáp ứng các điều kiện kinh doanh dịch vụ PCCC, nhân sự và năng lực chuyên môn theo quy định.
Những hạng mục trong thi công lắp đặt hệ thống phòng cháy chữa cháy
Mỗi công trình yêu cầu một cấu hình PCCC riêng biệt. Phương án thi công lắp đặt PCCC sẽ được xác định dựa trên công năng, quy mô, đặc điểm kiến trúc và mức độ nguy hiểm cháy của từng khu vực. Một hệ thống hoàn chỉnh có thể bao gồm:
- Hệ thống báo cháy tự động: Đầu báo khói, đầu báo nhiệt, nút ấn, chuông đèn và tủ trung tâm báo cháy thường hoặc địa chỉ.
- Hệ thống chữa cháy bằng nước: Bể nước, máy bơm điện và diesel, đường ống, họng nước vách tường, sprinkler.
- Hệ thống chữa cháy chuyên dụng: Khí sạch cho phòng máy chủ, phòng điện; bọt chữa cháy cho khu vực xăng dầu, hóa chất và các khu vực có nguy cơ cháy đặc thù.
- Hệ thống thoát nạn: Đèn Exit, đèn chiếu sáng sự cố, biển chỉ dẫn và sơ đồ thoát hiểm.
- Hệ thống ngăn cháy, kiểm soát khói: Cửa, vách ngăn cháy, hệ thống hút khói và tăng áp cầu thang.
- Hệ thống điện phục vụ PCCC: Nguồn điện dự phòng, cáp chịu lửa, hệ thống tiếp địa và chống sét.
Quy trình thi công lắp đặt hệ thống phòng cháy chữa cháy chuẩn
Bước 1: Khảo sát hiện trạng và hoàn thiện hồ sơ thiết kế
Kỹ sư tiến hành đo đạc thực tế, đối chiếu công năng, quy mô, đặc điểm sử dụng cùng nguy cơ cháy nổ của công trình với các quy định hiện hành. Kết quả khảo sát là cơ sở để xác định yêu cầu thẩm định, cơ quan có thẩm quyền, phạm vi hạng mục PCCC cần triển khai.
Bước 2: Thẩm định thiết kế về PCCC
Với công trình thuộc diện bắt buộc, hồ sơ thiết kế cần được thẩm định trước khi triển khai theo quy định. Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ ngay từ đầu giúp hạn chế sai sót, tránh phải điều chỉnh nhiều lần và ảnh hưởng đến tiến độ dự án.
Bước 3: Kiểm tra vật tư, thiết bị đầu vào
Trước khi đưa vào lắp đặt, vật tư và thiết bị được đối chiếu về nguồn gốc, thông số kỹ thuật cùng các giấy tờ liên quan như CO, CQ, catalogue hoặc hồ sơ kiểm định theo từng trường hợp. Khâu này giúp loại bỏ sản phẩm không phù hợp và bảo đảm khả năng vận hành ổn định sau khi hoàn thiện.
Bước 4: Lắp đặt theo từng hạng mục
Các hạng mục được triển khai theo bản vẽ đã được duyệt và yêu cầu kỹ thuật tương ứng, chẳng hạn TCVN 5738:2021 đối với hệ thống báo cháy và TCVN 7336:2021 đối với hệ thống chữa cháy tự động bằng nước, bọt. Trong suốt quá trình thực hiện, các biện pháp bảo đảm an toàn PCCC tại khu vực thi công cũng phải được duy trì.
Bước 5: Chạy thử đơn động và liên động
Từng thiết bị được thử khả năng vận hành trước khi chuyển sang đánh giá các chức năng phối hợp. Kịch bản xử lý sự cố được mô phỏng để kiểm tra phản hồi như kích hoạt chuông, quạt hút khói, đưa thang máy về tầng quy định hoặc khởi động bơm chữa cháy; các sai lệch cần được xử lý trước khi nghiệm thu.
Bước 6: Nghiệm thu, hoàn thiện hồ sơ và bàn giao
Sau khi các hạng mục đạt yêu cầu, các bên tiến hành nghiệm thu, hoàn thiện thủ tục theo quy định trước khi đưa công trình vào hoạt động. Hồ sơ bàn giao thường gồm biên bản nghiệm thu từng phần và tổng thể, bản vẽ hoàn công, tài liệu thiết bị cùng giấy chứng nhận kiểm định phương tiện PCCC đối với trường hợp thuộc diện phải kiểm định.
5 lỗi khi thi công lắp đặt hệ thống PCCC dễ bị xử phạt
Sai từ hồ sơ đến thiết bị đều có thể khiến hệ thống không đạt yêu cầu nghiệm thu. Dưới đây là 5 lỗi cần tránh:
- Thi công khi chưa đủ thủ tục PCCC: Có thể bị xử phạt, đình chỉ hoặc yêu cầu khắc phục.
- Thi công sai thiết kế: Tự ý đổi vị trí, số lượng, chủng loại thiết bị khiến hệ thống không khớp hồ sơ.
- Dùng vật tư không đạt yêu cầu: Thiết bị thiếu nguồn gốc, hồ sơ chất lượng hoặc kiểm định có thể phải thay thế.
- Bố trí thiết bị sai kỹ thuật: Đầu báo, sprinkler, họng nước… sai vị trí hoặc khoảng cách làm giảm hiệu quả bảo vệ.
- Bỏ qua chạy thử: Không kiểm tra áp lực, thiết bị và liên động dễ phát sinh lỗi khi nghiệm thu.
Khi nào nên thuê nhà thầu thi công lắp đặt hệ thống phòng cháy chữa cháy trọn gói?
Với công trình mới, nhà xưởng, kho logistics, tòa nhà, trung tâm thương mại hoặc dự án có nhiều hệ thống kỹ thuật liên quan, thuê một đơn vị đảm nhận xuyên suốt từ khảo sát đến thi công và nghiệm thu giúp giảm rủi ro sai lệch giữa thiết kế và thực tế.
Đặc biệt, với công trình cải tạo, việc khảo sát hiện trạng trước khi báo giá thi công PCCC rất quan trọng. Nhà thầu cần xác định hệ thống hiện hữu còn sử dụng được đến đâu, vị trí nào cần thay thế và những hạng mục nào phải điều chỉnh trước khi đưa ra phương án.
POSCOM – Đơn vị thi công lắp đặt hệ thống PCCC theo thực tế công trình
Với hơn 13 năm kinh nghiệm và 1.000+ dự án đã hoàn thành, POSCOM cung cấp giải pháp thi công hệ thống PCCC đồng bộ từ khảo sát, tư vấn, thiết kế, thi công, chạy thử đến hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ nghiệm thu và bảo trì.
Kinh nghiệm triển khai được tích lũy qua nhiều loại hình công trình như nhà máy, khu công nghiệp, nhà xưởng, kho hàng và tòa nhà cao tầng trên phạm vi toàn quốc.
Ngoài ra, POSCOM còn cung cấp và sản xuất thiết bị PCCC đạt tiêu chuẩn, quy chuẩn hiện hành, được kiểm định theo quy định trước khi đưa vào công trình. Đội ngũ kỹ sư thường xuyên cập nhật quy định, tiêu chuẩn mới, bảo đảm quá trình thiết kế, thi công và hoàn thiện hồ sơ đúng yêu cầu công trình cũng như pháp lý hiện hành.
Câu hỏi thường gặp khi thi công lắp đặt hệ thống phòng cháy chữa cháy
Thi công PCCC sai quy định bị phạt bao nhiêu?
Thi công phòng cháy chữa cháy (PCCC) sai quy định, sai thiết kế hoặc chưa được thẩm duyệt có mức phạt tiền từ 8.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với cá nhân và gấp đôi đối với tổ chức (từ 16.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng) theo quy định xử phạt vi phạm hành chính hiện hành.
Nên chọn nhà thầu thiết kế và thi công riêng hay trọn gói?
Chủ đầu tư nên chọn đơn vị thi công trọn gói để hạn chế sai lệch giữa bản vẽ và thực tế, đồng thời dễ chịu trách nhiệm về tiến độ và chất lượng.
Báo giá thi công lắp đặt hệ thống PCCC tính thế nào?
Chi phí phụ thuộc quy mô, loại hệ thống, chủng loại vật tư và tiến độ. Chủ đầu tư nên yêu cầu báo giá chi tiết theo từng hạng mục để dễ so sánh.
POSCOM có khảo sát công trình trước khi thi công không?
Có. POSCOM khảo sát thực tế trước, sau đó mới lên phương án và báo giá theo hiện trạng công trình.
Như vậy, thi công lắp đặt hệ thống phòng cháy chữa cháy cần được kiểm soát xuyên suốt dự án.
Nếu công trình đang chuẩn bị triển khai hoặc cần rà soát lại hệ thống PCCC, hãy liên hệ POSCOM để được khảo sát, lắng nghe tư vấn chuyên môn từ kỹ sư thâm niên!
POSCOM – CONNECTING DREAMS
Địa chỉ: Tầng 21, Tòa nhà Capital Tower, số 109 Trần Hưng Đạo, Phường Hoàn Kiếm, Hà Nội
Hotline: +84 90 436 24 68
Facebook: https://www.facebook.com/poscom.com.vn
