Kho lạnh có môi trường nhiệt độ thấp, kết cấu cách nhiệt kín và hệ thống làm lạnh vận hành liên tục, tạo ra những yêu cầu riêng về phòng cháy chữa cháy. Các yếu tố này ảnh hưởng đến việc lựa chọn thiết bị, bố trí hệ thống và xử lý sự cố. Vì vậy, thiết kế hệ thống PCCC cho kho lạnh cần lưu ý những gì?
1. Kiểm tra nhiệt độ và đặc điểm vận hành của kho lạnh
Nhiệt độ kho lạnh ảnh hưởng trực tiếp đến việc lựa chọn thiết bị PCCC, đặc biệt là khả năng chịu lạnh, chống ngưng tụ và duy trì hoạt động ổn định.
Trước khi thiết kế hệ thống PCCC cho kho lạnh, doanh nghiệp cần xác định:
- Dải nhiệt độ và độ ẩm: Ghi nhận nhiệt độ thấp nhất, cao nhất, nguy cơ ngưng tụ, đóng băng tại từng khu vực.
- Chiều cao kho và chiều cao lưu trữ: Đánh giá ảnh hưởng đến khả năng phát hiện khói, phạm vi bảo vệ của đầu phun và việc tiếp cận khi chữa cháy.
- Loại hàng hóa, bao bì: Xác định tỷ lệ nhựa, carton, pallet gỗ, các vật liệu dễ cháy có trong kho.
- Cấu hình giá kệ: Kiểm tra loại kệ selective, drive-in, mobile rack hoặc cấu hình khác; khoảng cách giữa các dãy kệ và mật độ xếp hàng.
- Cửa kho và lối tiếp cận: Xác định số lượng cửa, khả năng mở cửa từ bên trong, đường thoát nạn, lối tiếp cận dành cho lực lượng chữa cháy.
Doanh nghiệp cần cung cấp dữ liệu vận hành thực tế thay vì chỉ xác định diện tích kho để đơn vị thi công xây dựng giải pháp PCCC.
2. Kiểm tra thiết bị báo cháy phù hợp với môi trường lạnh
Đầu báo cháy cần hoạt động ổn định trong điều kiện nhiệt độ và độ ẩm đặc thù của kho. Thiết bị thông thường nếu không đáp ứng dải nhiệt độ sử dụng có thể bị ảnh hưởng bởi ngưng tụ, đóng băng hoặc luồng khí lạnh, làm giảm hiệu quả phát hiện cháy.
Các hạng mục cần kiểm tra gồm:
- Dải nhiệt độ hoạt động: Đối chiếu thông số của đầu báo với nhiệt độ thực tế tại vị trí lắp đặt.
- Nguyên lý phát hiện: Cân nhắc đầu báo khói, đầu báo nhiệt hoặc giải pháp phát hiện chuyên dụng theo nguy cơ cháy và điều kiện môi trường.
- Vị trí lắp đặt: Xem xét độ cao trần, vị trí dàn lạnh, hướng gió và các khu vực bị giá kệ che khuất.
- Khả năng bảo trì: Đánh giá điều kiện tiếp cận, vệ sinh và thay thế thiết bị trong môi trường nhiệt độ thấp.
Với kho trần cao hoặc nhiều tầng kệ, đơn vị thiết kế cần bố trí đầu báo hợp lý, bảo đảm khả năng giám sát và tương thích với tủ trung tâm, thiết bị truyền tín hiệu.
3. Xác định giải pháp hệ thống PCCC cho kho lạnh phù hợp
Không phải giải pháp chữa cháy nào cũng phù hợp với kho lạnh. Nhiệt độ âm có thể khiến nước trong đường ống và đầu phun đóng băng. Vì vậy, chủ đầu tư cần căn cứ vào nhiệt độ từng khu vực, loại hàng hóa, chiều cao lưu trữ, cấu hình giá kệ để lựa chọn hệ thống sprinkler phù hợp.
Tùy điều kiện thực tế, đơn vị thiết kế có thể đề xuất hệ thống đường ống khô, pre-action (hệ thống kích hoạt van cấp nước theo tín hiệu báo cháy) hoặc giải pháp chống đóng băng phù hợp. Với hệ thống khí sạch, chủ đầu tư cần đánh giá độ kín và mức độ an toàn trước khi sử dụng, đặc biệt khi áp dụng cho toàn bộ kho lạnh. Ngoài ra, doanh nghiệp cần bố trí bình chữa cháy phù hợp với nguy cơ cháy và điều kiện vận hành.
4. Kiểm tra panel cách nhiệt và khả năng ngăn cháy lan
Panel cách nhiệt giúp duy trì nhiệt độ kho nhưng không đồng nghĩa với khả năng chống cháy đạt yêu cầu. Mức độ an toàn phụ thuộc vào vật liệu lõi, lớp phủ, chiều dày, mối nối và cách lắp đặt.
Trước khi triển khai, chủ đầu tư cần kiểm tra:
- Đặc tính cháy của vật liệu: Xác định mức độ góp phần vào đám cháy, khả năng sinh khói và hiện tượng nhỏ giọt cháy nếu có.
- Giới hạn chịu lửa: Đánh giá yêu cầu đối với tường, trần và các cấu kiện theo thiết kế, quy chuẩn áp dụng.
- Mối nối panel: Kiểm tra khe hở và vị trí tiếp giáp có nguy cơ tạo đường lan truyền lửa, khói.
- Vị trí xuyên tường, xuyên trần: Rà soát các điểm đi qua của cáp điện, đường ống và thiết bị kỹ thuật để xử lý ngăn cháy phù hợp.
Tài liệu kỹ thuật, kết quả thử nghiệm, phân loại vật liệu cần tương ứng với cấu tạo thực tế của sản phẩm được sử dụng. Chủ đầu tư cũng cần đối chiếu yêu cầu về phân hạng nguy hiểm cháy, khoang cháy và giới hạn chịu lửa theo QCVN 06:2022/BXD và Sửa đổi 1:2023 khi áp dụng cho công trình.
5. Rà soát hệ thống điện và môi chất lạnh
Hệ thống máy nén, dàn lạnh, tủ điện hoạt động liên tục có thể phát sinh nguy cơ chập cháy nếu quá tải hoặc xuống cấp. Doanh nghiệp cần kiểm tra dây dẫn, mối nối, thiết bị bảo vệ và khả năng chịu tải; đồng thời sử dụng camera nhiệt hồng ngoại để phát hiện điểm nóng bất thường khi cần thiết.
Ngoài ra, kho lạnh sử dụng amoniac (NH₃), CO₂ hoặc môi chất khác cần được đánh giá nguy cơ rò rỉ. Đơn vị kỹ thuật cần kiểm tra cảm biến khí, hệ thống cảnh báo, thông gió khẩn cấp, van ngắt và phương án sơ tán. Các thiết bị cần được liên động phù hợp với đặc tính môi chất, hệ thống làm lạnh để hạn chế rủi ro khi xảy ra sự cố.
6. Rà soát hồ sơ pháp lý và yêu cầu đối với thiết bị PCCC
Chủ đầu tư cần xác định các thủ tục pháp lý áp dụng trước khi triển khai thi công. Cơ sở rà soát gồm Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/07/2025; Nghị định 105/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật; cùng các văn bản liên quan đang có hiệu lực.
Những nội dung cần rà soát gồm:
- Thủ tục thiết kế và nghiệm thu: Xác định công trình có thuộc diện phải thẩm định thiết kế, kiểm tra kết quả nghiệm thu về PCCC hoặc thực hiện thủ tục tương ứng hay không.
- Hồ sơ kỹ thuật: Chuẩn bị bản vẽ, thuyết minh giải pháp, danh mục thiết bị và tài liệu liên quan theo yêu cầu áp dụng.
- Nguồn gốc thiết bị: Kiểm tra nhãn hàng hóa, tài liệu kỹ thuật, CO/CQ khi có và các chứng từ liên quan theo yêu cầu đối với từng thiết bị.
- Kiểm định phương tiện: Xác định thiết bị nào thuộc diện phải kiểm định hoặc đáp ứng điều kiện quản lý chuyên ngành theo quy định.
- Hồ sơ nghiệm thu hệ thống PCCC và bàn giao: Hoàn thiện biên bản kiểm tra, thử nghiệm, bản vẽ hoàn công và hướng dẫn vận hành, bảo dưỡng theo yêu cầu.
7. Kiểm tra thoát nạn, liên động và khả năng vận hành
Kho lạnh có thể gây khó khăn khi thoát nạn do cửa đóng kín, tầm nhìn hạn chế và tiếng ồn từ máy móc. Vì vậy, trước khi bàn giao, chủ đầu tư cần kiểm tra các hạng mục sau:
- Cửa và lối thoát nạn: Bảo đảm lối đi thông thoáng, cửa mở được từ bên trong và có phương án xử lý khi người mắc kẹt.
- Tín hiệu cảnh báo: Kiểm tra âm thanh, đèn báo trong điều kiện vận hành thực tế.
- Liên động hệ thống: Đảm bảo các thiết bị hoạt động theo đúng hồ sơ thiết kế được phê duyệt.
- Nguồn điện: Phân vùng ngắt điện hợp lý, duy trì nguồn cho các thiết bị an toàn cần thiết.
- Bảo trì và đào tạo: Kiểm tra định kỳ, hướng dẫn nhân sự nhận biết cảnh báo và xử lý sự cố.
POSCOM – Tư vấn, thiết kế và thi công hệ thống PCCC cho kho lạnh
Với hơn 13 năm kinh nghiệm và 1.000+ dự án đã triển khai, POSCOM cung cấp giải pháp thi công PCCC cho nhiều loại công trình, trong đó có kho lạnh phục vụ bảo quản thực phẩm, dược phẩm và logistics.
Đối với mỗi kho lạnh, POSCOM khảo sát thực tế để đánh giá nhiệt độ bảo quản, kết cấu panel cách nhiệt, loại hàng hóa và hệ thống điện – làm lạnh. Đây là cơ sở để lựa chọn thiết bị, bố trí hệ thống và đề xuất phương án PCCC phù hợp với điều kiện vận hành, hạn chế nguy cơ đóng băng và bảo đảm khả năng hoạt động ổn định.
POSCOM triển khai theo quy trình khảo sát thực tế – tư vấn giải pháp – báo giá – thiết kế, thi công – kiểm tra vận hành và bàn giao. Nhờ đó, doanh nghiệp chủ động về phương án kỹ thuật, chi phí, tiến độ triển khai.
Nếu doanh nghiệp đang xây dựng kho lạnh mới hoặc cần cải tạo hệ thống hiện hữu, hãy chủ động kiểm tra các yêu cầu an toàn trước khi đưa công trình vào vận hành.
Liên hệ POSCOM để được tư vấn và khảo sát thực tế trước khi báo giá giải pháp PCCC phù hợp với kho lạnh của doanh nghiệp.
POSCOM – CONNECTING DREAMS
Địa chỉ: Tầng 21, Tòa nhà Capital Tower, số 109 Trần Hưng Đạo, Phường Hoàn Kiếm, Hà Nội
Hotline: +84 90 436 24 68
Facebook: https://www.facebook.com/poscom.com.vn
