Thiết kế PCCC nhà xưởng là hạng mục quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn sản xuất, khả năng thoát nạn và tiến độ đưa công trình vào vận hành. Một sai sót trong khâu khảo sát, tính toán hoặc bố trí thiết bị có thể khiến doanh nghiệp phát sinh chi phí sửa đổi, gặp khó khăn khi hoàn thiện hồ sơ và làm giảm hiệu quả bảo vệ công trình.
Vậy thiết kế hệ thống phòng cháy chữa cháy cho nhà xưởng cần tuân thủ những nguyên tắc nào? Đâu là các lỗi thường gặp mà chủ đầu tư nên nhận diện từ sớm? Bài viết dưới đây sẽ giúp doanh nghiệp nắm rõ những điểm cần lưu ý để lựa chọn phương án phù hợp.
Nguyên tắc quan trọng khi thiết kế PCCC nhà xưởng
Tuân thủ quy chuẩn, tiêu chuẩn và quy định hiện hành
Thiết kế PCCC nhà xưởng phải căn cứ vào loại hình, quy mô, công năng và đặc điểm sản xuất của từng công trình. Đơn vị thiết kế cần đối chiếu QCVN 06:2022/BXD và Sửa đổi 1:2023 về an toàn cháy, ngăn cháy, chống cháy lan, thoát nạn và tiếp cận chữa cháy.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần rà soát các văn bản pháp lý liên quan, gồm Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ năm 2024 (có hiệu lực từ ngày 01/07/2025), Nghị định 105/2025/NĐ-CP, Nghị định 106/2025/NĐ-CP và Nghị định 347/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 15/09/2026).
Đặc biệt, các quy định về thẩm định thiết kế, kiểm tra và nghiệm thu PCCC cần được cập nhật theo quy định hiện hành. Doanh nghiệp không nên sao chép hồ sơ từ công trình cũ mà cần xác định đúng yêu cầu pháp lý, thủ tục áp dụng cho từng dự án để hạn chế sai sót trong quá trình triển khai.
Khảo sát thực tế và phân loại nguy cơ cháy
Đơn vị thiết kế cần khảo sát mặt bằng, nguồn nước, đường giao thông, hệ thống điện, vị trí lắp đặt thiết bị. Đồng thời, đánh giá nguyên liệu, hàng hóa và đặc điểm sản xuất để xác định nguy cơ cháy tại từng khu vực. Đây là cơ sở lựa chọn hệ thống báo cháy, chữa cháy cùng giải pháp ngăn cháy phù hợp.
Thiết kế đồng bộ các hệ thống kỹ thuật
Hệ thống PCCC cần được phối hợp với kiến trúc, kết cấu, điện và thông gió ngay từ giai đoạn thiết kế. Vị trí đầu báo cháy, đầu phun sprinkler, đường ống phải phù hợp với cách bố trí máy móc, kệ hàng. Sự đồng bộ giúp hạn chế xung đột khi thi công, đồng thời thuận tiện cho việc kiểm tra, bảo trì.
Bảo đảm lối thoát nạn và khả năng tiếp cận chữa cháy
Lối thoát nạn cần đáp ứng yêu cầu về số lượng, chiều rộng và khoảng cách theo quy định, đồng thời thuận tiện cho người lao động di chuyển khi có sự cố. Đường nội bộ, cổng ra vào, khu vực tiếp cận nhà xưởng cũng cần bảo đảm điều kiện cho xe chữa cháy hoạt động. Doanh nghiệp cần tránh để hàng hóa, máy móc hoặc phương tiện cản trở lối thoát cũng như đường tiếp cận chữa cháy.
Những lỗi thường gặp khi thiết kế PCCC nhà xưởng
Bỏ qua khảo sát hiện trạng
Một số hồ sơ được triển khai chủ yếu dựa trên bản vẽ kiến trúc mà chưa đối chiếu đầy đủ với điều kiện thực tế. Sai lệch về cao độ, nguồn nước, vị trí máy móc hoặc tuyến đường tiếp cận có thể khiến phương án thiết kế khó thi công.
Cách khắc phục: Khảo sát hiện trạng trước khi chốt giải pháp, đối chiếu bản vẽ với mặt bằng thực tế và cập nhật các thay đổi trong quá trình xây dựng. Với công trình cải tạo, cần đánh giá cả hệ thống hiện hữu trước khi bổ sung thiết bị.
Bố trí lối thoát nạn chưa hợp lý
Lối thoát hiểm cho nhà xưởng có thể bị đặt quá xa khu vực làm việc, thiếu hướng thoát dự phòng hoặc bị che khuất bởi hàng hóa, máy móc. Một số công trình còn chưa tính đến việc thay đổi mặt bằng sản xuất sau khi đi vào hoạt động.
Cách khắc phục: Tính toán số lượng và vị trí lối thoát theo quy mô, công năng và số người sử dụng. Thiết kế cần thể hiện rõ tuyến thoát nạn, cửa thoát, giải pháp chỉ dẫn phù hợp. Doanh nghiệp phải duy trì lối đi thông thoáng trong suốt quá trình vận hành.
Lựa chọn hệ thống chữa cháy không phù hợp
Việc lựa chọn hệ thống chữa cháy không phù hợp với đặc điểm sản xuất và hàng hóa có thể làm giảm hiệu quả xử lý sự cố. Chẳng hạn, một số hóa chất phản ứng nguy hiểm khi tiếp xúc với nước, đòi hỏi giải pháp chữa cháy chuyên biệt.
Cách khắc phục: Phân loại nguy cơ cháy theo từng khu vực, đánh giá tính chất vật liệu và lựa chọn chất chữa cháy phù hợp với quy chuẩn, tiêu chuẩn áp dụng.
Tính toán lưu lượng và áp lực chữa cháy thiếu chính xác
Hệ thống có thể được bố trí đủ thiết bị trên bản vẽ nhưng vẫn hoạt động không hiệu quả nếu nguồn nước, lưu lượng, áp lực hoặc công suất bơm không đáp ứng yêu cầu thiết kế. Những sai lệch này thường chỉ bộc lộ rõ khi kiểm tra, chạy thử hoặc vận hành thực tế.
Cách khắc phục: Tính toán nhu cầu cấp nước theo phương án chữa cháy, đặc điểm công trình và các điều kiện thiết kế liên quan. Bể chứa, máy bơm, đường ống, van, nguồn điện phục vụ hệ thống cần được kiểm tra như một tổng thể thống nhất.
Thiếu phối hợp giữa PCCC, kiến trúc và cơ điện
Nếu các bộ phận thiết kế làm việc rời rạc, đường ống có thể vướng dầm, đầu phun bị che khuất hoặc đầu báo cháy đặt tại vị trí không phù hợp. Việc thiếu phối hợp cũng có thể làm ảnh hưởng đến không gian bảo trì và khả năng tiếp cận thiết bị.
Cách khắc phục: Tổ chức rà soát chéo bản vẽ kiến trúc, kết cấu, điện, thông gió và PCCC trước khi thi công. Với dự án có nhiều hệ thống kỹ thuật, việc phối hợp mô hình BIM khi phù hợp sẽ hỗ trợ nhận diện xung đột, xử lý ngay từ giai đoạn thiết kế.
Bỏ sót đường tiếp cận xe chữa cháy và giải pháp ngăn cháy
Một số phương án tập trung vào thiết bị bên trong nhưng chưa chú trọng đầy đủ đến điều kiện tiếp cận từ bên ngoài, vị trí phân chia khoang cháy hoặc giải pháp hạn chế cháy lan. Đường nội bộ hẹp, góc cua không phù hợp và khu vực tập kết hàng hóa có thể cản trở hoạt động ứng cứu.
Cách khắc phục: Rà soát tổng mặt bằng, tuyến tiếp cận chữa cháy cùng các yêu cầu về ngăn cháy, chống cháy lan theo đặc điểm công trình. Giải pháp cửa ngăn cháy, vách ngăn, kết cấu bảo vệ chống cháy và hệ thống kiểm soát khói cần được xác định đúng phạm vi áp dụng.
POSCOM – Đơn vị tư vấn giải pháp thiết kế PCCC nhà xưởng đồng bộ
Với hơn 13 năm kinh nghiệm và hơn 1.000 dự án đã triển khai, POSCOM cung cấp dịch vụ thiết kế, thi công PCCC cho nhiều loại công trình, trong đó có nhà xưởng, nhà máy và kho hàng. Mỗi phương án được xây dựng dựa trên quy mô, công năng, đặc điểm sản xuất thực tế. Nhờ đó, chủ đầu tư lựa chọn hệ thống phù hợp với yêu cầu kỹ thuật và quy định hiện hành.
POSCOM thực hiện khảo sát thực tế trước khi báo giá, đánh giá hiện trạng và nhu cầu của nhà xưởng để đề xuất giải pháp PCCC phù hợp với yêu cầu kỹ thuật và quy định hiện hành. Quy trình này giúp chủ đầu tư chủ động dự toán chi phí, hạn chế sai sót khi thi công và thuận lợi hơn trong quá trình kiểm tra, nghiệm thu hệ thống.
Doanh nghiệp đang xây dựng nhà xưởng mới, mở rộng sản xuất hoặc cải tạo hệ thống phòng cháy chữa cháy hiện có? Liên hệ POSCOM để đăng ký khảo sát thực tế, nhận tư vấn phương án và báo giá thi công PCCC phù hợp với công trình.
POSCOM – CONNECTING DREAMS
Địa chỉ: Tầng 21, Tòa nhà Capital Tower, số 109 Trần Hưng Đạo, Phường Hoàn Kiếm, Hà Nội
Hotline: +84 90 436 24 68
Facebook: https://www.facebook.com/poscom.com.vn
